Pracownicy 4.0 – zdrowie i bezpieczeństwo w erze cyfrowej

W miarę jak technologia cyfrowa zmienia nasze życie i sposób pracy, związane z nią kwestie bezpieczeństwa i zdrowia pracowników stają się ważniejsze niż kiedykolwiek wcześniej. Cyfrowy świat pracy oznacza zarówno wyzwania, jak i możliwości w tym zakresie. W październiku rozpoczyna się europejska kampania informacyjna pn. „Bezpieczeństwo pracy w świecie cyfrowym”. Będzie trwała do 2025 r. i w tym czasie firmy, menedżerowie, związki zawodowe i naukowcy będą podnosili kwestie związku nowych technologii z bezpieczeństwem, zdrowiem i dobrostanem pracowników. Kampania jest zgodna z podejściem Komisji Europejskiej opartym na „Wizji Zero”, upowszechniającym kulturę zapobiegania zagrożeniom i eliminowania wypadków związanych z pracą. Koordynuje ją Europejska Agencja Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy (EU-OSHA). Będzie prowadzona we wszystkich państwach UE.

Nowe technologie stały się powszechnym elementem współczesnego społeczeństwa. W ostatnich dziesięcioleciach technologiczna rewolucja przekształciła nasze życie na wiele sposobów i wpłynęła na niemal każdy aspekt codziennej egzystencji. Zakłada się, że „pracownik 4.0” dostosowuje się do nowych technologii i zmian w miejscu pracy, wykorzystuje je do podniesienia wydajności i skuteczności, jest zmotywowany do pozyskiwania nowych umiejętności i bardziej świadomy wyzwań związanych z pracą w erze cyfrowej. Z badań EU-OSHA („Puls BHP 2022”) wynika, że już ponad 73% pracowników UE używa w pracy laptopów, tabletów i smartfonów, 11% urządzeń do noszenia na ciele, 5% maszyn lub robotów wykorzystujących sztuczną inteligencję, a 3% robotów kontaktujących się z pracownikiem. Wśród polskich przedsiębiorców, mimo tego, że dane GUS oraz „Indeks gospodarki cyfrowej i społeczeństwa cyfrowego” (DESI 2022)[1] wskazują, że przedsiębiorstwa mają znaczne zaległości w zakresie poziomu cyfryzacji w stosunku do większości krajów członkowskich, widoczny jest jednak ciągły postęp i wzrost zainteresowania wykorzystaniem nowych technologii.

Jednym z najważniejszych trendów dotyczących organizacji pracy stała się praca zdalna, będąca bezpośrednim wynikiem nowych technologii i cyfryzacji. Chmura obliczeniowa i narzędzia do zdalnego dostępu umożliwiają pracę z dowolnego miejsca. Narzędzia takie jak wideokonferencje i aplikacje do czatowania umożliwiają pracownikom komunikację bez względu na odległość, co znacząco wpływa na strukturę firmy, współpracę między zespołami i relacje zawodowe.

Internet Rzeczy (IoT) umożliwia monitorowanie warunków pracy w czasie rzeczywistym. Dzięki inteligentnym czujnikom, pracodawcy mogą kontrolować parametry środowiskowe, takie jak np. temperatura, wilgotność, ciśnienie i poziom hałasu. Wspiera to ograniczanie zagrożeń, zapobieganie chorobom zawodowym, a także poprawia komfort pracy.

Sztuczna inteligencja (AI) odgrywa kluczową rolę w analizie danych dotyczących bezpieczeństwa. Systemy AI są w stanie identyfikować potencjalne zagrożenia i ostrzegać przed nimi w czasie rzeczywistym. Dzięki temu wypadki przy pracy i urazy mogą być minimalizowane.

Automatyzacja i robotyka także mają wpływają na bezpieczeństwo pracy, pozwalając np. na zastąpienie pracowników w wykonywaniu niebezpiecznych zadań, co redukuje ryzyko wypadków.

Cyfryzacja przynosi nowe narzędzia do zarządzania bezpieczeństwem pracy, umożliwia monitorowanie zagrożeń i ograniczanie ryzykiem zawodowego.

Inteligenta odzież ochronna i czujniki noszone na ciele są kolejnym krokiem w doskonaleniu bezpieczeństwa pracy. Urządzenia te monitorują stan zdrowia pracowników, umożliwiając szybką reakcję na ewentualne problemy.

Rzeczywistość rozszerzona (AR) i rzeczywistość wirtualna (VR) są wykorzystywane do szkoleń BHP, a także do symulowania niebezpiecznych sytuacji, co jest pomocne w lepszym przygotowaniu pracowników do reagowania na sytuacje awaryjne.

Aplikacje mobilne dostarczają pracownikom informacji, poprawiając dostępność i jakość szkoleń BHP, co w efekcie podnosi świadomość i zaangażowanie pracowników, wpływając na poziom kultury bezpieczeństwa pracy.

Jednak równocześnie z możliwościami pojawiają się nowe wyzwania w obszarze bezpieczeństwa pracy, takie jak np.:

  • monitorowanie cyfrowe, utrata niezależności, intensyfikacja pracy i presja na wykonywanie zadań na określonym poziomie;
  • zastępowanie kadry kierowniczej średniego szczebla przez algorytmy przydzielające zadania pracownikom i monitorujące wyniki pracy;
  • izolacja pracowników, wzrost skali wirtualnych interakcji i utrata wsparcia ze strony współpracowników;
  • błędne lub niesprawiedliwe decyzje dotyczące pracowników, wynikające ze zautomatyzowania lub częściowego zautomatyzowania procesów wykorzystujących dane lub oprogramowanie obarczone błędami;
  • brak jasności w kwestii odpowiedzialności za obszar bezpieczeństwa pracy i stosowania przepisów dotyczących bhp;
  • mobilność, elastyczność i dostępność pracowników 7/24; zacieranie się granic między pracą a życiem prywatnym.

Ponadto istnieje także niebezpieczeństwo naruszenia prywatności pracowników, nadmiernego monitorowania i nadużywania technologii. Dlatego w erze cyfrowej kluczem do zapewnienia pracownikom bezpieczeństwa w miejscu pracy jest zrozumienie i właściwe zarządzanie nowymi technologiami.

Technologie cyfrowe, których rozwój przebiega szybciej niż jakiejkolwiek innowacji w naszej historii, zmieniły nasze społeczeństwo i codzienne życie. Stwarzają one większe możliwości dla pracowników i pracodawców w wielu miejscach pracy i we wszystkich sektorach. Są one jednak również źródłem większych wyzwań i zwiększonego ryzyka w zakresie bezpieczeństwa i zdrowia. Kluczem do udanej transformacji cyfrowej jest podejście oparte na ludzkiej kontroli. Sztuczna inteligencja i technologie cyfrowe powinny wspierać – ale nie zastępować – kontrolę i decyzje człowieka lub konsultacje z pracownikami. Należy pamiętać, że nowe technologie mają służyć ludziom i że to ludzie muszą zarządzać zmieniającym się dynamicznie środowiskiem za pomocą nowych narzędzi – mówi dr Zofia Pawłowska, kierująca Zakładem Zarządzania Bezpieczeństwem Pracy w Centralnym Instytucie Ochrony Pracy-Państwowym Instytucie Badawczym (CIOP-PIB).

O takim zarządzaniu cyfryzacją miejsc pracy, które ma na uwadze przede wszystkim człowieka i jego bezpieczeństwo i zdrowie, mówi europejska kampania informacyjna pn. „Bezpieczeństwo pracy w świecie cyfrowym”. Jej celem jest poszerzenie wiedzy na temat bezpiecznego i produktywnego korzystania z technologii cyfrowych we wszystkich sektorach, podniesienie świadomości na temat cyfryzacji i jej wpływu na bezpieczeństwo pracy oraz informowanie o pojawiających się zagrożeniach, możliwościach i wyzwaniach. Kampania promuje podejście oparte na ocenie ryzyka zawodowego, skoncentrowane na człowieku oraz równy dostęp do informacji dla wszystkich zainteresowanych stron, konsultacje z pracownikami podczas opracowywania, wdrażania i stosowania technologii i systemów cyfrowych.

Kampania będzie realizowana w latach 2023-2025 we wszystkich państwach UE. W Polsce jej organizatorem jest CIOP-PIB. W związku z rozpoczęciem kampanii 25 października w Jabłonnie k. Warszawy odbywa się konferencja pn. „Bezpieczeństwo pracy w świecie cyfrowym”. Kolejne wydarzenia są zaplanowane na listopad br. i lata 2024-25.


[1] https://digital-strategy.ec.europa.eu/pl/library/digital-economy-and-society-index-desi-2022

Więcej z branży

W największym skrócie grafik komputerowy to osoba, która zawodowo zajmuje się opracowywaniem elementów wizualnych przy pomocy techniki komputerowej. Przedstawiciele tej dziedziny są więc połączeniem artysty  (ostateczny efekt ich pracy jest wynikiem inwencji twórczej) i informatyka (grafik komputerowy nie maluję pędzlem – jego narzędziem są skomplikowane programy i algorytmy). Mimo, że ostateczny efekt zawsze wynika  z procesu twórczego, kontrahent grafika ma kluczowy wpływ na tworzone dzieło. To właśnie jego wytycznymi kieruje się grafik podczas swojej pracy.

Podobnie jak w przypadku innych zawodów, tak i wśród grafików komputerowych wyróżniamy wiele specjalizacji. Każda z niech jest odpowiedzią na inną potrzebę rynku. Każda z nich wymaga nieco innych umiejętności. W ramach każdej z nich używa się nieco odmiennego oprogramowania i sprzętu. Mimo, iż z każdym rokiem pojawiają się nowe specjalizacje, istnieją kategorie ogólne, do których można przyporządkować większość przedstawicieli tego zawodu.

Ilustrator – Grafik taki specjalizuje się w wykonywaniu rysunków (ilustracji). Rysunki takie mogą być wykonywane za pośrednictwem tradycyjnych technik (np. ołówek i kartka). Mogą być jednak tworzone także za pośrednictwem komputera – tak przy pomocy zewnętrznych urządzeń typu tablety graficzne, jak również jedynie przy wykorzystaniu znajdującego się w komputerze oprogramowania. Niezależnie od stosowanych narzędzi ostatecznym efektem pracy takiego grafika jest dwuwymiarowy obraz w formie cyfrowej, który może zostać wykorzystany jako symbol, maskotka strony czy też okładka książki.

Grafik 3D – Specjalizacją takiego grafika jest tworzenie modeli, które potem mogą zostać wykorzystane przy tworzeniu animacji, gier komputerowych, symulacji czy jako wirtualne makiety domów. Zlecając pracę takiemu grafikowi musimy mieć na uwadze, że tworzenie kompletnych trójwymiarowych struktur jest procesem o bardzo złożonym charakterze. Grafik 3D tworzy jedynie „szkielety” trójwymiarowych modeli. Efektem jego pracy jest więc jedynie siatka połączonych ze sobą linii. Siatka ta ma określony kształt – z łatwością możemy domyślić się, czy końcowym efektem ma być człowiek, czy też dzbanek. Model taki jest jednak pozbawiony kolorów czy innego rodzaju wypełnienia.

Specjalista od tworzenia grafiki 3D – Grafik komputerowy posiadający taką specjalizację tworzy wypełnienia dla modeli stworzonych przez wyżej opisanego grafika 3D. Mimo, iż określenie „specjalista od tworzenia grafiki 3D” sugeruje, że osoby takie pracują na modelach 3D, jest jednak inaczej. Tworzone przez nich tekstury są zawsze dwuwymiarowe. Są jednak wykonane w taki sposób, że po „zgięciu” idealnie przylegają do modelu 3D, dla którego zostały wykonane. By zrozumieć, jak wygląda stworzona przez takiego grafika tekstura, najłatwiej wyobrazić sobie schemat kostki, przedstawiony jako 6 kwadratów stykających się ze sobą bokami. Po wycięciu takiego rysunku i odpowiednim złożeniu powstanie idealny sześcian. Praca specjalisty od tworzenia grafiki 3D polega właśnie na odpowiednim pokolorowaniu owych ścian.

Grafika komputerowa od wielu już lat cieszy się ogromnym zainteresowaniem. Nic w tym dziwnego, ponieważ osoby, które posiadają w tej materii odpowiednie umiejętności i wiedzę, z sukcesami odnajdują się na rynku pracy. Jak się jednak okazuje, praca grafika komputerowego tylko z pozoru wydaje się prosta, w praktyce jednak jest związana z koniecznością funkcjonowania pod presją czasu, a jednocześnie zachowania jak najwyższej jakości. 

Najprościej tłumacząc, grafik komputerowy wykonuje zawód z pogranicza twórczości artystycznej oraz informatyki. Co do zasady, pracuje on z wykorzystaniem komputera oraz innych rozwiązań technologicznych, w tym np. tabletu graficznego. Jak zostać grafikiem komputerowym - wiele osób zadaje sobie to pytanie. Czy konieczne jest wykształcenie w tym kierunku lub może wystarczy ukończony kurs grafiki komputerowej? Niestety, nie ma idealnej odpowiedzi na te pytania, ponieważ wiele zależy od konkretnego przypadku. Oczywiście ukończenie studiów informatycznych czy artystycznych jest atutem, ale z całą pewnością o wiele ważniejsze od posiadania dyplomu wyższej uczelni są umiejętności, jakimi może pochwalić się dana osoba. Jeśli ktoś chce pracować w tym zawodzie powinien także zadbać o zdobycie doświadczenia oraz zbudować odpowiednie portfolio, które zwiększy jego szanse na zatrudnienie.

Fotografia studyjna

Fotografia studyjna to rodzaj fotografii, która jest wykonywana w kontrolowanych warunkach studia fotograficznego, zazwyczaj za pomocą specjalistycznego sprzętu oświetleniowego i tła. Fotografia studyjna charakteryzuje się starannym podejściem do oświetlenia, kompozycji, detali i kontroli nad całą sceną.

Oto kilka kluczowych elementów związanych z fotografią studyjną:

  1. Oświetlenie: Jednym z głównych elementów w fotografii studyjnej jest kontrolowane oświetlenie. Fotografowie studyjni często korzystają z różnych źródeł światła, takich jak lampy błyskowe, światła ciągłe, softboxy czy lampy studyjne, aby uzyskać pożądane efekty i uniknąć niechcianych cieni.
  2. Tło: W studio fotograficznym często używa się jednolitego tła, które pozwala skupić uwagę na fotografowanym obiekcie. Tła mogą być różnokolorowe lub jednolite, a ich wybór zależy od zamierzonego efektu i stylu fotografii.
  3. Kontrola nad kompozycją: Fotografowie studyjni mają pełną kontrolę nad kompozycją zdjęcia. Mogą skupić się na szczegółach, eksperymentować z kątami, ustawiać oświetlenie w taki sposób, aby podkreślało cechy obiektu oraz stosować różnorodne techniki kompozycyjne.
  4. Sprzęt fotograficzny: Do fotografii studyjnej używa się zazwyczaj aparatów cyfrowych o wysokiej rozdzielczości, które pozwalają na uzyskanie szczegółowych i wyraźnych obrazów. W przypadku portretów mogą być używane specjalistyczne obiektywy, takie jak portretowe, aby uzyskać korzystne efekty.
  5. Retuszowanie i edycja: Po zrobieniu zdjęć, fotografowie studyjni często korzystają z programów do edycji fotografii, takich jak Adobe Photoshop, do retuszowania, poprawiania kolorów, usuwania niedoskonałości i dostosowywania ogólnej jakości obrazu.
  6. Zastosowania: Fotografia studyjna może być używana w różnych celach, takich jak portrety, sesje rodzinne, sesje ślubne, fotografie reklamowe produktów, zdjęcia mody czy fotografie artystyczne. Jest to także popularny sposób na uzyskanie profesjonalnych zdjęć do dokumentów lub portfolio.

Fotografia studyjna daje fotografowi pełną kontrolę nad procesem tworzenia obrazu, co pozwala na uzyskanie pożądanych efektów w kontrolowanych warunkach.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *